Electrotherapy การรักษาด้วยกระแสไฟฟ้า

January 30, 2025
eletctrotherapy

Electrotherapy คืออะไร

กระแสไฟฟ้าบำบัดเป็นสาขาหนึ่งของการบำบัดทางกายภาพที่เกี่ยวข้องกับการรักษาโรคของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ โดยใช้กระแสไฟฟ้าที่มีลักษณะคลื่น ความถี่ และความแรงที่แตกต่างกัน รวมถึงการปรับแอมพลิจูดและความถี่ของกระแสไฟฟ้า การบำบัดด้วยกระแสไฟฟ้าใช้ในทางการแพทย์และการฟื้นฟูผู้ป่วย รวมทั้งเสริมการบำบัดด้วยวิธีอื่น ๆ ของการบำบัดทางกายภาพ จุดประสงค์ของการรักษาคือการบรรเทาอาการปวด เพิ่มการไหลเวียนของเลือดในเนื้อเยื่อ และกระตุ้นให้เนื้อเยื่อเร่งกระบวนการฟื้นฟู นอกจากนี้ กระแสไฟฟ้าบำบัดยังช่วยสนับสนุนการดูดซับอาการบวมและของเหลวที่สะสมในข้อกระดูกซึ่งเกิดจากการบาดเจ็บหรือการใช้งานเกินพิกัด ขอบเขตของความเป็นไปได้ที่กระแสไฟฟ้าบำบัดนำเสนอช่วยให้สามารถบรรลุผลการบำบัดที่หลากหลาย

การรักษาด้วยกระแสไฟฟ้ามีหลากหลายรูปแบบ ซึ่งแต่ละชนิดให้ผลที่แตกต่างกันต่อเนื้อเยื่อของร่างกาย โดยจะเลือกใช้ให้เหมาะสมกับอาการและความไวของผู้ป่วยต่อสิ่งกระตุ้นที่ต่างกันไป ตัวอย่างของกระแสไฟฟ้าที่นิยมใช้ ได้แก่ กระแส TENS และ SP-TENS, กระแสอินเตอร์เฟอเรนเชียล (ตามทฤษฎีของ Nemec), การช็อตไฟฟ้า, ไอโอโนฟอเรซิส, ไมโครกระแสไฟฟ้า, กระแส EMS, โทโนไลซิส, กระแส Trabert, กระแสไดอะดายนาไมค์ (ที่พัฒนาโดย Pierre Bernard), กระแสรัสเซีย (Kotz), รวมถึงกระแสแบบคลื่นสามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม และไซน์ซันจ์แบบยูนิโพลาร์

การเลือกใช้งานแต่ละรูปแบบจะพิจารณาจากลักษณะของคลื่น เช่น ความยาว ความถี่ ความแรง และลักษณะของคลื่นว่าจะเป็นแบบคงที่หรือแปรผัน นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่นที่ต้องคำนึงถึง เช่น จำนวนและขนาดของขั้วไฟฟ้า ทิศทางของกระแส รวมถึงตำแหน่งที่ใช้ในการรักษา

ด้วยความหลากหลายของรูปแบบการกระตุ้น ทำให้สามารถปรับการรักษาให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละคนได้อย่างตรงจุด ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมการรักษาด้วยกระแสไฟฟ้าจึงได้รับความนิยมอย่างมาก โดยเฉพาะในด้านการบรรเทาอาการปวด ที่ทั้งปลอดภัยและได้ผลดีในระยะยาว

การกระแสไฟฟ้า ช่วยผู้ป่วยได้อย่างไร

กระแสไฟฟ้าที่ใช้ในการบำบัดทางกายภาพมีผลต่อกระบวนการทางไฟฟ้าชีวภาพที่เกิดขึ้นในเซลล์ของร่างกาย ผลการรักษาที่ต้องการมากที่สุด ได้แก่ การกระตุ้นประสาทและกล้ามเนื้อ การเร่งกระบวนการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ การผ่อนคลายกล้ามเนื้อ การบรรเทาอาการปวด การรักษาการอักเสบ และการฟื้นฟูเนื้อเยื่อ ด้วยเหตุนี้ กระแสไฟฟ้าจึงถูกใช้ในการรักษาการบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาและแผล รวมถึงการรักษาโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทและกล้ามเนื้อ (โรคเสื่อม สาเหตุจากเส้นประสาท อาร์โทรซิส หรือการอักเสบของปมประสาท)

กระแสไฟฟ้าบำบัดยังเป็นส่วนสำคัญในการฟื้นฟูผู้ป่วยที่มีความบกพร่องทางร่างกาย

eletctrotherapy Leg
img3n942t945 Prapatsorn Medical เครื่องมือกายภาพบำบัด และตรวจปอด

การประยุกต์ใช้กระแสไฟฟ้าบำบัด: โรคใดบ้างที่สามารถรักษาได้ด้วยกระแสไฟฟ้าบำบัด

กระแสไฟฟ้าบำบัดมีการประยุกต์ใช้อย่างหลากหลายและส่งผลดีต่อร่างกาย ทำให้สามารถบรรลุผลการรักษาเชิงบวกในโรคและอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ การรักษาด้วยกระแสไฟฟ้าช่วยขยายหลอดเลือดและกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต ส่งผลให้เนื้อเยื่อได้รับสารอาหารที่ดีขึ้นและมีศักยภาพในการฟื้นฟูสูงขึ้น นอกจากนี้ ยังช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคเรื้อรังและสนับสนุนการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบกล้ามเนื้อและกระดูก

กระแสไฟฟ้าบำบัดยังมีคุณสมบัติลดการอักเสบและบรรเทาอาการปวด โดยอาศัยกระบวนการหลั่งเอนโดรฟิน การกระตุ้นกลไกทางโภชนาการและความตึงตัวของกล้ามเนื้อ รวมถึงการกระตุ้นกลไก ‘gate control’ ตามแนวคิดของ Melzack และ Wall

 

การรักษาด้วยกระแสไฟฟ้า ช่วยเร่งกระบวนการฟื้นตัวและการฟื้นฟูสมรรถภาพในโรคและอาการดังต่อไปนี้

  • โรคของระบบกล้ามเนื้อและกระดูก เช่น ข้อเสื่อม โรคเสื่อมเรื้อรัง โรคข้อรูมาตอยด์ โรคหมอนรองกระดูกเสื่อม อาการปวดหลัง โรคกระดูกพรุน ข้ออักเสบ และการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบข้อ
  • โรคของระบบประสาท เช่น อาการปวดสะโพกร้าวลงขา อาการปวดเส้นประสาทแขน การอักเสบเรื้อรังของปมประสาทและรากประสาท เส้นประสาทอักเสบ การอักเสบของเส้นประสาทส่วนปลาย การระคายเคืองของรากประสาท
  • โรคและภาวะผิดปกติของเนื้อเยื่อ เช่น แผลเป็นและการยึดติดของเนื้อเยื่อ การรักษาบาดแผลและแผลเรื้อรัง การดูดซับของเหลวที่สะสม การสลายตัวของก้อนเลือดและอาการบวมน้ำ
  • การบาดเจ็บและแผล เช่น กระดูกหัก การบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ อาการปวดที่เกี่ยวข้องกับการบาดเจ็บ
  • ความอ่อนแรงและการทำงานผิดปกติของกล้ามเนื้อ เช่น การลดลงของความตึงตัวของกล้ามเนื้อ การกระตุ้นกล้ามเนื้อที่ขาดการเชื่อมต่อ การกระตุ้นกล้ามเนื้อที่เสื่อมสลาย การฟื้นฟูกล้ามเนื้ออัมพาตแบบเกร็ง การรักษาภาวะกล้ามเนื้อตึงตัวเพิ่มขึ้น การเพิ่มมวลและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ
img47n913t960 Prapatsorn Medical เครื่องมือกายภาพบำบัด และตรวจปอด

Reference

https://astar.eu/electrotherapy/

Related Posts

การกระตุ้นระบบประสาท (Neurostimulation)เพื่อฟื้นฟูการกลืนในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอ

June 27, 2026
ภาวะกลืนลำบาก (Dysphagia) พบในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสูงถึง 37–78% การศึกษานี้สังเคราะห์หลักฐานจาก 26 การทดลองแบบสุ่ม (RCTs) ชี้ว่า rTMS, tDCS และ PES ล้วนให้ผลดีกว่าการรักษามาตรฐาน โดยผลดีที่สุดเกิดขึ้นในระยะ Acute stroke และภายใน 2 เดือนแรก

Foundations of Electrotherapy ตอนที่ 3: กระแสบำบัดเฉพาะชนิดและหลักการตัดสินใจ

June 25, 2026
Russian Current ต่างจาก NMES ทั่วไปอย่างไร? IFC quadripolar กระตุ้นลึกกว่า TENS เพราะอะไร? และ Microcurrent 500 µA เพิ่ม ATP synthesis ได้ 500% จริงหรือ? บทความสุดท้ายของชุด Electrotherapy ตอบครบทุกคำถาม

Foundations of Electrotherapy ตอนที่ 2: กระแส Waveform Modulation และผลทางสรีรวิทยา

June 25, 2026
Phase duration เพียงพารามิเตอร์เดียวกำหนดได้ว่าจะกระตุ้น sensory หรือ motor nerve — บทความนี้อธิบาย waveform parameters ทุกตัว กลไก Gate Control และ Endorphin อย่างละเอียด พร้อมตาราง nerve fiber ที่ใช้งานได้จริงในคลินิก