กระตุ้นกล้ามเนื้อ กระแส TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) คืออะไร?

March 17, 2023

กระแส TENS คืออะไร

การกระตุ้นกล้ามเนื้อด้วยไฟฟ้ากระแส Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS) เป็นเทคนิคการรักษา ที่ใช้การส่งสัญญาณไฟฟ้าน้อยๆ ผ่านอุปกรณ์ที่เชื่อมต่อกับผิวหนัง เพื่อกระตุ้นเส้นประสาทและลดอาการปวด ส่งผลให้สามารถลดความเจ็บปวดได้ในพื้นที่ที่เป็นปัญหา

การใช้ TENS มักจะนำมาใช้รักษาอาการเจ็บปวดเรื้อรัง เช่น โรคข้อเข่าเสื่อม ปวดหลัง และปวดประสาท รวมถึงอาการเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจากการบาดเจ็บหรือการผ่าตัด การรักษาด้วย TENS เป็นเทคนิคที่ปลอดภัยและไม่เจ็บปวด และสามารถนำมาใช้ร่วมกับเทคนิคการจัดการกับอาการปวดอื่นๆ เช่น การใช้ยาและกายภาพบำบัด

อุปกรณ์ TENS สามารถซื้อหรือเช่าได้ และสามารถใช้งานภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพได้ หากมีข้อสงสัยหรือคำถามใดๆ เกี่ยวกับการใช้ TENS ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเสียก่อน

ตำแหน่งการแปะ Electrode

ตำแหน่งแปะ TENS Prapatsorn Medical เครื่องมือกายภาพบำบัด และตรวจปอดcredit picture: prohealthcareproducts.com

การใช้งาน

  1. ติดตั้งและตรวจสอบเครื่อง TENS ว่าเป็นอย่างดีและใช้งานได้ตามปกติ ตรวจสอบสายไฟและตัวปลั๊กเชื่อมต่อให้แน่นหนา
  2. ทำความสะอาดผิวหนังในบริเวณที่ต้องการใช้ TENS ด้วยน้ำและสบู่ หรือใช้ผ้าชุบแอลกอฮอล์ทำความสะอาด
  3. นั่งท่านสบายๆไม่เกร็ง ก่อนใช้เครื่อง TENS ต้องเปิดเครื่องและตั้งค่าการใช้งานตามคำแนะนำของนักกายภาพบำบัด
  4. วางตัวแผ่น Electrode เสียบกับปลั๊กของ TENS ให้ชิดผิวหนังที่ต้องการรักษาและเป็นอย่างดี สามารถใช้สายเคเบิ้ลหรือสายยืดหยุ่นในการปรับตัวปลั๊กให้ห่างไกลจากเครื่อง TENS
  5. เปิดเครื่อง TENS และตั้งค่าโหมดการใช้งาน โดยมีหลายโหมดที่ต่างกันไปเช่นโหมดที่เป็นแบบชนิดคลื่นสี่เหลี่ยม โหมดชนิดคลื่นสั้น หรือโหมดแบบชนิดกระแสไฟฟ้าเรียบ ตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ

ข้อควรระวัง

การใช้ TENS เป็นเทคนิคที่ปลอดภัยและไม่เจ็บปวด แต่ก็ยังมีข้อควรระวังบางอย่างที่ควรรู้ดังนี้:

  1. ห้ามใช้ TENS ในบาดแผลที่เปิดอยู่หรือบริเวณที่มีแผลหรือแผลเป็น
  2. ห้ามใช้ TENS ในบริเวณที่มีผื่นแพ้ง่ายหรือแพ้สิ่งที่เข้าติดผิวหนัง เช่น ปลายนิ้ว หรือใกล้เคียงกับที่มีชิ้นส่วนอุปกรณ์เข้ามาเชื่อมต่อกับผิวหนัง
  3. ห้ามใช้ TENS ในบริเวณที่มีไขกระดูกดันทับกันหรือเส้นเลือดสำคัญ ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนใช้
  4. หากมีอาการผิดปกติหรืออาการแพ้สาเหตุใดๆ หลังการใช้ TENS ควรหยุดใช้และปรึกษาแพทย์
  5. ห้ามใช้ TENS ในขณะที่กำลังขับรถหรือประกอบอาชีพที่ต้องมีความสำคัญกับความตั้งตรง เช่น กำลังประกอบอาชีพด้วยเครื่องจักร หรือทำงานบนพื้นที่สูง

ในการใช้ TENS ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์ หรือนักกายภาพบำบัด และหากมีคำถามหรือข้อสงสัยใดๆ ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านกายภาพบำบัดก่อนใช้งาน

Related Posts

แนวทาง TMS Protocols

June 8, 2026
บทความนี้นำเสนอแนวทางการฝึกอบรมฉบับแรกที่ครอบคลุมที่สุดจากคณะกรรมการ IFCN สำหรับผู้ปฏิบัติงานด้านการกระตุ้นสมองแบบไม่รุกล้ำ (NIBS) ทั้ง TMS และ tES โดยแบ่งผู้เรียนออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ Technician, Clinician และ Scientist พร้อมกำหนดสมรรถนะที่จำเป็นใน 4 ด้าน คือ ความรู้พื้นฐาน ความปลอดภัยและจริยธรรม ทักษะพื้นฐาน และทักษะขั้นสูง เพื่อยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติและความปลอดภัยของผู้ป่วยทั่วโลก

Berg Balance Scale

June 8, 2026
Berg Balance Scale (BBS) เป็นแบบประเมินการทรงตัวที่ได้รับการยอมรับทั่วโลก ใช้ประเมินความเสี่ยงการหกล้ม ความสามารถในการทรงตัว และติดตามผลการฟื้นฟูในผู้สูงอายุและผู้ป่วยที่มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหว

Modified Ashworth Scale (MAS)

May 30, 2026
Modified Ashworth Scale (MAS) เป็นมาตรฐานทองในการประเมินภาวะกล้ามเนื้อเกร็งตัว (spasticity) ที่ใช้กันทั่วโลก ด้วยความง่าย รวดเร็ว และไม่ต้องการอุปกรณ์พิเศษ แต่เบื้องหลังความนิยมนั้น MAS มีข้อจำกัดสำคัญที่บุคลากรทางการแพทย์ควรรู้ — ตั้งแต่ inter-rater reliability ที่ปานกลาง ไปจนถึงการที่มาตรวัดนี้วัด "แรงต้าน" ไม่ใช่ "spasticity" โดยตรง บทความนี้อธิบายหลักการ เกณฑ์การให้คะแนน วิธีใช้อย่างถูกต้อง และเปรียบเทียบกับ Modified Tardieu Scale เพื่อช่วยให้เลือกใช้เครื่องมือได้เหมาะสมกับแต่ละบริบทคลินิก