Oscillometry ในบริการตรวจสมรรถภาพปอดในประเทศอังกฤษ

วิธีวิจัย: การสำรวจระดับชาติผ่านช่องทางออนไลน์

การออกแบบการศึกษาและกลุ่มตัวอย่าง

การศึกษานี้ใช้การสำรวจออนไลน์แบบ Cross-sectional (E-survey) ผสม Mixed-methods โดยได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรมของมหาวิทยาลัย Portsmouth กลุ่มเป้าหมายคือบุคลากรทางการแพทย์ที่ปฏิบัติงานในแผนกระบบทางเดินหายใจของ NHS สหราชอาณาจักร ได้แก่ Respiratory Physiologists, Clinical Scientists, PTP/STP นักศึกษา และพยาบาลวิจัย

ช่องทางการเผยแพร่แบบสอบถาม

• ส่งผ่านอีเมลสมาชิก ARTP (Association for Respiratory Technology and Physiology)
• เผยแพร่ผ่าน LinkedIn, X (Twitter), เว็บไซต์และฟอรัม ARTP
• ใช้ Snowball Sampling เพื่อขยายการเข้าถึง
• สำรวจในช่วงเดือนธันวาคม 2023 – มกราคม 2024 (เปิดรับ 1 เดือน)

แบบสอบถาม 30 ข้อใน 4 หมวด

• หมวด 1: ลักษณะของหน่วยบริการ
• หมวด 2: การใช้งาน Oscillometry, ข้อบ่งชี้ และอุปสรรคในการนำมาใช้
• หมวด 3: ด้านเทคนิคและการแปลผล
• หมวด 4: การฝึกอบรมและการศึกษา

ผลการสำรวจ: ตัวเลขที่สะท้อนความเป็นจริงในสหราชอาณาจักร

มีการตอบกลับทั้งสิ้น 46 ราย หักออกสองรายที่เป็นต่างประเทศและซ้ำกัน เหลือ 42 หน่วยบริการ NHS ที่ใช้ได้ กระจายทั่วอังกฤษ (83%), สกอตแลนด์ (10%), เวลส์ (5%) และไอร์แลนด์เหนือ (2%)

ตารางที่ 1: ผลการสำรวจสำคัญของ Geeves et al. (2026)

ลักษณะของหน่วยบริการที่ตอบแบบสอบถาม

หน่วยบริการส่วนใหญ่อยู่ในระดับ Secondary Care (69%) รองลงมาเป็น Tertiary / Specialist Centers (29%) และ Primary Care เพียง 1 ราย (2%) บุคลากรระบบทางเดินหายใจเต็มเวลาต่อหน่วยบริการมีค่ากลาง 7.4 คน (พิสัย 1–23 คน) โดยหน่วยบริการที่มีอุปกรณ์ Oscillometry มีบุคลากรมากกว่าอย่างเห็นได้ชัด (ค่ากลาง 9 คน เทียบกับ 4 คนในหน่วยที่ไม่มีอุปกรณ์)

น่าสนใจว่า 71% ของหน่วยบริการที่มีอุปกรณ์ Oscillometry เป็นสมาชิก University Hospital Association เทียบกับเพียง 25% ของหน่วยที่ไม่มีอุปกรณ์ ชี้ว่าความเชื่อมโยงกับสถาบันการศึกษาอาจเป็นปัจจัยส่งเสริมการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้

การใช้งาน Oscillometry ในทางคลินิก: โรคอะไร ผู้ป่วยกลุ่มไหน

ข้อบ่งชี้หลักในการใช้ Oscillometry

บริการทุกแห่งที่ใช้ Oscillometry รายงานว่าใช้กับผู้ป่วยโรคหืด (100%) ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า Oscillometry ได้กลายเป็นเครื่องมือหลักในการดูแลโรคหืดในสหราชอาณาจักร เหตุผลเพราะ Oscillometry มีประสิทธิภาพสูงในการตรวจจับ Small Airway Disease และระบุผู้ป่วยที่ควบคุมโรคหืดได้ไม่ดี แม้ Spirometry จะยังปกติ

เหตุผลสำคัญในการเลือกใช้ Oscillometry (86%): ผู้ป่วยทำ Spirometry ไม่ได้

เหตุผลที่พบบ่อยที่สุดในการส่งผู้ป่วยมาตรวจ Oscillometry คือ ผู้ป่วยไม่สามารถทำ Spirometry ที่ยอมรับได้ทางเทคนิค ซึ่งครอบคลุมกลุ่มต่าง ๆ เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดทางระบบประสาทหรือกล้ามเนื้อ และผู้ป่วยที่อาการกำเริบเฉียบพลัน

การใช้งานเพิ่มเติมนอกเหนือจากโรคหืด

• COPD: 57% — ใช้ประเมิน Expiratory Flow Limitation, Dynamic Hyperinflation และ Phenotyping
• Bronchiectasis: 43%
• Cystic Fibrosis: 29%
• Interstitial Lung Disease (ILD): 21%
• Lung Cancer: 14%
• อื่น ๆ: Preschool Wheeze, Upper Airway Obstruction (29%)
• Reversibility Testing: 21% | Bronchial Challenge: 7% | Asthma Clinic Workup

ขั้นตอนทางเทคนิคและความแตกต่างในทางปฏิบัติ

ผู้ดำเนินการทดสอบและคุณสมบัติ

การทดสอบ Oscillometry ดำเนินการโดย Respiratory Physiologists (88%) รวมผู้ฝึกงาน, Clinical Scientists (88%) และ Senior Physiologists (82%) โดยส่วนใหญ่ถือคุณวุฒิ ARTP Part 1 (77%), ARTP Part 2 (71%), STP (82%) หรือ ARTP Practitioner Accreditation (77%)

มาตรฐานที่ปฏิบัติตาม: ERS Technical Standards 2020

บริการทุกแห่งที่ใช้ Oscillometry (100%) รายงานว่าปฏิบัติตาม ERS Technical Standards 2020 สำหรับเกณฑ์การยอมรับและการทำซ้ำ โดยต้องได้อย่างน้อย 3 การวัดที่ยอมรับได้ โดย CoV ≤ 10% ในผู้ใหญ่และ ≤ 15% ในเด็กสำหรับ Rrs ที่ความถี่ต่ำสุด

ประเด็นที่ยังขาดความสม่ำเสมอในทางปฏิบัติ

1. วิธีประคองแก้ม (Cheek Support)

71% ของบริการให้ผู้ป่วยประคองแก้มเอง ขณะที่ 24% ให้เจ้าหน้าที่ประคองแทน และ 13% ให้ผู้ปกครองประคองในกรณีเด็ก ความแตกต่างนี้มีนัยสำคัญทางคลินิก เพราะงานวิจัยพบว่าการให้ผู้ป่วยประคองแก้มเองอาจทำให้ค่า Rrs และ Xrs ที่ 5 Hz สูงขึ้นและต่ำลงตามลำดับเมื่อเทียบกับการให้เจ้าหน้าที่ประคอง

2. การควบคุมคุณภาพทางชีววิทยา (Biological Quality Control)

มีเพียง 35% ของบริการที่ทำ BioQC สม่ำเสมอ ทั้งที่ ERS แนะนำให้ทำอย่างน้อยรายสัปดาห์สำหรับอุปกรณ์ที่ใช้เป็นประจำ อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้อาจสะท้อนว่าความถี่ในการใช้ Oscillometry ในทางคลินิกยังค่อนข้างต่ำ

3. การทำ Slow Vital Capacity (SVC) ควบคู่

65% ของบริการไม่ทำ SVC ควบคู่กับ Oscillometry โดยให้เหตุผลว่าปกติทำใน Spirometry Session อยู่แล้ว แม้ว่า SVC ระหว่าง Oscillometry จะช่วยประเมิน Closing Volume ได้

การรายงานผลและการแปลผล: ความหลากหลายที่ยังน่าเป็นห่วง

ค่าที่รายงานในทางคลินิก

ค่าที่รายงานบ่อยที่สุดในรายงานผลทางคลินิก ได้แก่:

• Rrs 5 Hz (R5): 71% — ค่าที่รายงานบ่อยที่สุด
• Xrs 5 Hz (X5): 59%
• Rrs 20 Hz (R20): 53%
• R5–R20: 47%
• Area of Reactance (AX): 41%

ผลลัพธ์นี้สอดคล้องกับ International Delphi Study ล่าสุดที่แนะนำให้รายงาน R5, X5 และ AX เป็นขั้นต่ำสำหรับโรคหืดและ COPD

การใช้ Z-scores กับ % Predicted

94% ของบริการที่ใช้ Oscillometry รายงานผลเป็น Z-scores ซึ่งเป็นวิธีที่แนะนำโดย International Delphi Study เนื่องจาก % Predicted ไม่คำนึงถึงตัวแปรอื่น ๆ เช่น อายุ เพศ และส่วนสูง อย่างไรก็ตาม 31% ของบริการไม่แน่ใจว่าใช้ค่าอ้างอิงชุดใด และแหล่งอ้างอิงหลักที่ระบุคือ Oostveen et al.

ข้อมูลทางเทคนิคในรายงาน: ยังขาดความสมบูรณ์

อุปสรรคต่อการนำ Oscillometry มาใช้ในวงกว้าง

อุปสรรคหลัก: งบประมาณและความต้องการทางคลินิก

ในบรรดาบริการที่ยังไม่มีอุปกรณ์และไม่ได้วางแผนซื้อในระยะใกล้ อุปสรรคที่ระบุบ่อยที่สุดคือ ขาดเงินทุน (67%) และความต้องการทางคลินิกไม่เพียงพอ ในขณะที่ 50% ของบริการที่ไม่มีอุปกรณ์กำลังพิจารณาซื้อภายใน 5 ปี ซึ่งแสดงถึงแนวโน้มการเติบโตที่ชัดเจน

ช่องว่างด้านความรู้: แพทย์ผู้เชี่ยวชาญรู้จัก Oscillometry แค่ไหน

ผลการสำรวจเผยให้เห็นช่องว่างความรู้ที่น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง:

• 86% ของผู้ตอบแบบสอบถามมองว่าแพทย์ระบบทางเดินหายใจมีความเข้าใจ Oscillometry ‘น้อย’
• 10% มองว่า ‘ไม่มีความเข้าใจเลย’
• มีเพียง 5% ที่มองว่าแพทย์มีความเชี่ยวชาญ
• 74% รายงานว่าระดับความเข้าใจของแพทย์แตกต่างกันมากภายในแผนกเดียวกัน

ความไม่รู้นี้ไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ เพราะ British Thoracic Society (BTS) ยังไม่มีแนวทางหรือการฝึกอบรมเกี่ยวกับ Oscillometry และยังไม่ถูกรวมไว้ใน NICE Guidelines สำหรับโรคหืดหรือ COPD

การฝึกอบรม: ยังพึ่งพาผู้ผลิตเป็นหลัก

มีเพียง 48% ของผู้ตอบแบบสอบถามที่ได้รับการฝึกอบรม Oscillometry อย่างเป็นทางการจากผู้ผลิต ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการพัฒนาความรู้ส่วนใหญ่ยังเป็นการเรียนรู้ด้วยตนเองหรือจากเพื่อนร่วมงาน ไม่ใช่ผ่านระบบการศึกษาที่เป็นทางการ

ทิศทางในอนาคต: จากห้องปฏิบัติการสู่ชุมชน

ความต้องการแนวทางระดับชาติจาก ARTP

95% ของผู้ตอบแบบสอบถามสนับสนุนให้ ARTP พัฒนาแนวทางระดับชาติสำหรับ Oscillometry โดยครอบคลุมประเด็น:

• โปรโตคอลมาตรฐานสำหรับการทดสอบและการประกันคุณภาพ
• ข้อกำหนดขั้นต่ำในการรายงานผลทางคลินิก
• การฝึกอบรมและพัฒนาทีมระบบทางเดินหายใจ รวมถึงแพทย์และแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป
• คำแนะนำสำหรับการจัดทำ Business Case เพื่อขอซื้ออุปกรณ์ใน NHS

โอกาสจาก Community Diagnostic Centre (CDC) Programme

โครงการ CDC ที่เปิดตัวในสหราชอาณาจักรปี 2021 มุ่งขยายความสามารถในการวินิจฉัยทั้งระบบทางเดินหายใจและระบบอื่น เพิ่มการเข้าถึงบริการใกล้บ้านผู้ป่วย และลดภาระของโรงพยาบาล ซึ่งเปิดโอกาสให้ Oscillometry ถูกนำมาบูรณาการในชุมชนได้กว้างขึ้น โดยเฉพาะในบริบทของ Direct Access สำหรับโรคหืดและ COPD

ศักยภาพในโครงการคัดกรองมะเร็งปอด

Oscillometry ยังมีศักยภาพในการตรวจจับ Small Airway Dysfunction ในผู้ที่มีประวัติสูบบุหรี่ แม้ว่าการตรวจ Low-dose CT จะยังไม่พบ Emphysema ชัดเจน ซึ่งอาจใช้เป็นหลักฐานเชิงวัตถุวิสัยในการสนับสนุนให้ผู้ป่วยเลิกบุหรี่ สอดคล้องกับแนวทาง NHS 10-year Health Plan ที่เน้นการป้องกันผ่านการตรวจจับโรคระยะต้น

สิ่งที่ยังต้องการหลักฐานเพิ่มเติม

• การศึกษาในประชากรสหราชอาณาจักรโดยเฉพาะ เพื่อประเมิน Sensitivity และ Specificity ของ Oscillometry
• Prospective Clinical Trials เพื่อประเมินความสามารถในการวินิจฉัยเมื่อใช้โดยไม่มี Spirometry
• การศึกษาขีดความสามารถของ Oscillometry ในฐานะ Screening Tool ในกลุ่มเสี่ยง
• การพัฒนาค่าอ้างอิง (Reference Values) ที่ครอบคลุมประชากรหลากหลายกลุ่มในสหราชอาณาจักร

บทสรุป

การสำรวจระดับชาติครั้งแรกนี้เผยให้เห็นภาพที่ชัดเจนว่า Oscillometry กำลังได้รับความสนใจมากขึ้นในสหราชอาณาจักร แต่การนำไปใช้ยังไม่สม่ำเสมอและกระจายไม่ทั่วถึง มีความแตกต่างกันมากในขั้นตอนการทดสอบ การรายงานผล และระดับความเชี่ยวชาญของบุคลากร

ข้อสรุปหลักที่สำคัญ: Oscillometry ถูกใช้เป็นหลักในโรคหืดและสำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถทำ Spirometry ได้ ไม่ใช่เครื่องมือทดแทน Spirometry แต่เป็นเครื่องมือเสริมที่ให้ข้อมูลเพิ่มเติมในมิติที่ Spirometry ไม่สามารถบอกได้

การพัฒนาแนวทางระดับชาติโดย ARTP ร่วมกับการลงทุนในการฝึกอบรมบุคลากรและการขยายหลักฐานทางคลินิก คือก้าวถัดไปที่จำเป็นอย่างยิ่งต่อการนำ Oscillometry มาใช้อย่างแพร่หลายในการดูแลผู้ป่วยระบบทางเดินหายใจของสหราชอาณาจักร

เอกสารอ้างอิง

1. Geeves ME, Hughes MJ, Griffin HS, Sylvester KP, Saynor ZL. (2026). Current use and future potential of oscillometry in UK lung function testing: a national survey. BMJ Open Respir Res, 13(1): e003786. DOI: 10.1136/bmjresp-2025-003786.
2. Shirai T., Kurosawa H. (2016). Clinical Application of the Forced Oscillation Technique. Internal Medicine, 55: 559–566.
3. Michlovitz, S. L. (2011). Modalities for Therapeutic Intervention (5th ed.). F.A. Davis Company.
4. Oostveen E., Macleod D., Lorino H., et al. (2003). The forced oscillation technique in clinical practice: methodology, recommendations and future developments. Eur Respir J, 22: 1026–1041.
5. ERS Technical Standards. (2020). European Respiratory Society Technical Standards for Oscillometry. European Respiratory Journal.
6. Chung KF, et al. (International Delphi Study). Consensus for routinely reporting R5, X5 and AX in asthma and COPD. Respiratory Medicine.